Een seizoen lang een vruchtbare moestuin: bedden, compost en lavameel

In het kort

• Je moestuinjaar begint in het najaar: strooi dan 100 tot 200 gram lavameel per m² en zet je composthoop op.
• Met vaste bedden en paden weet je precies hoeveel m² je hebt, en dus hoeveel lavameel je nodig hebt.
• Een emmer van 25 kg is genoeg voor 125 tot 250 m² bedden of voor 2,5 m³ compost.

Een vruchtbare moestuin begint in het najaar. Als de laatste pompoenen binnen zijn, leg je de basis voor volgend jaar. In dit artikel vind je een seizoensplan: wat je wanneer doet met je bedden, je composthoop en lavameel. Het plan werkt voor een moestuin achter het huis, een volkstuin en een kweekbak. De doseringen zelf staan in lavameel in moestuin, border, gazon en composthoop. Hier gaat het om de planning.

Begin met bedden en paden

Een goed plan begint met een tekening. Verdeel je tuin in vaste bedden met paden ertussen. Dan loop je niet over de grond waar je groente groeit, en weet je precies hoeveel m² je hebt.

Een voorbeeld: een volkstuin van 10 bij 20 meter, samen 200 m². Stel dat je zes bedden maakt van 1,2 bij 10 meter. Dat is 72 m² aan bedden. De rest is pad, kweekbak, composthoek en een plek om te zitten.

Voor lavameel tel je alleen de bedden. Bij 100 tot 200 gram per m² vraagt 72 m² dus 7,2 tot 14,4 kg. Eén emmer van 25 kg (€ 27,23) is genoeg, met meel over voor de compost.

Paden kun je leggen met diabas split 2/5 mm. Split stuift niet en geeft langzaam mineralen af aan de grond eronder. Een bigbag split komt op een pallet met de vrachtwagen. Lees meer in diabas split in tuin en erf.

Najaar: oktober en november

Het najaar is het begin van je tuinjaar.

• Ruim de bedden op als de oogst binnen is.
• Strooi 100 tot 200 gram lavameel per m² en hark het in.
• Kies een droge, rustige dag met regen in aantocht. De bui spoelt het meel de grond in.
• Strooi niet op bevroren, besneeuwde of drassige grond.
• Zet een nieuwe composthoop op met loof, bladeren en uitgebloeide planten. Strooi er laag voor laag lavameel door: 10 kg per m³ compost.

Strooi je in het najaar, dan ligt het meel er al als je in het voorjaar begint.

Winter: december tot en met februari

De tuin rust. Jij maakt het plan.

• Teken je bedden en schrijf op wat waar stond. Dan kun je volgend jaar wisselen.
• Teel je veel kool? Kies dan voor de nazomer een groenbemester uit een andere plantenfamilie, zoals phacelia of rogge.
• Herstel je paden of leg nieuwe aan.
• Bestel op tijd. Een emmer komt binnen 1 tot 5 werkdagen, gratis bezorgd in heel Nederland.

Vroeg voorjaar: februari en maart

• Heb je in het najaar niet gestrooid? Doe het nu: 100 tot 200 gram per m², inharken, liefst vlak voor regen.
• Wacht met werken tot de grond niet meer bevroren of drassig is.
• Werk rijpe compost van vorig jaar door de bovenlaag van je bedden.

Voorjaar en zomer: april tot en met augustus

• Zaai, plant en oogst.
• Vul de composthoop aan met keuken- en tuinresten. Strooi bij elke nieuwe laag wat lavameel, op basis van 10 kg per m³.
• Houd de hoop vochtig en zet hem een of twee keer om.
• Komt er in de zomer een bed vrij? Zaai er dan een groenbemester.

Nazomer: augustus en september

Na de oogst kun je een groenbemester zaaien. Volgens Wageningen en het Louis Bolk Instituut houdt een groenbemester stikstof vast voor het volgende gewas. Hij beschermt de grond tegen regen en wind en voegt organische stof toe. Zaai op tijd: op klei bij voorkeur vóór september, op zand kan het enkele weken later. Rogge leent zich voor late inzaai.

De composthoop: het hart van je tuin

Vlaco, de Vlaamse compostorganisatie, noemt vier dingen die het leven in je composthoop nodig heeft: voedsel, lucht, vocht en warmte. Zo maak je dat praktisch:

• Meng groen en bruin materiaal. Groen is vochtig, zacht en stikstofrijk, zoals groente- en fruitresten. Bruin is droog, stug en koolstofrijk, zoals takjes en bladeren. Die mix zorgt voor lucht in de hoop.
• Houd de hoop vochtig, niet nat. Vlaco noemt een vochtgehalte van 50 tot 60 procent ideaal.
• Zet de hoop een of twee keer om. Met 2 of 3 compostbakken naast elkaar gaat dat het makkelijkst.
• Volgens Vlaco heb je na 6 tot 9 maanden compost van prima kwaliteit.

Strooi bij het opzetten laag voor laag lavameel door de hoop: 10 kg per m³. Een compostbak van 1 m³ vraagt dus 10 kg. Een emmer van 25 kg is genoeg voor 2,5 m³. Volgens de productinformatie van de groeve versnelt lavameel de vertering en krijgen de micro-organismen betere omstandigheden. De compost wordt verrijkt met mineralen, sporenelementen en kiezelzuur.

Heb je zelf te weinig compost voor nieuwe bedden? GFT-compost in een bigbag van 1 m³ kost € 156,40, gratis bezorgd. Ook die bigbag komt op een pallet.

De kweekbak

Een kweekbak behandel je als een klein bed. Reken met het oppervlak. Een bak van 1 bij 2 meter is 2 m², dus 200 tot 400 gram lavameel per keer. Werk het door de bovenste laag. Onderin de bak kan een laag split 2/5 mm dienen als drainagelaag.

Het hele jaar in één tabel

Vier dingen om op te letten

• Meet alleen je bedden. Paden en zitplekken hebben geen lavameel nodig.
• Doe naast gras en keukenresten ook drogere tuinresten op de composthoop, zoals takjes en bladeren. Dat geeft lucht in de hoop, schrijft Vlaco.
• Strooi op een rustige dag. Fijn meel kan bij harde wind wegwaaien.
• Heeft je volkstuinvereniging regels over paden of materialen? Kijk die dan eerst na.

Rekenvoorbeeld voor een jaar

Neem de volkstuin van 200 m², met 72 m² bedden en één compostbak van 1 m³:

• Bedden in het najaar: 7,2 tot 14,4 kg.
• Compostbak: 10 kg.
• Samen: 17,2 tot 24,4 kg. Eén emmer van 25 kg (€ 27,23) is genoeg voor het hele jaar.

Zo begin je

• Meet je bedden op en reken het uit met de rekenhulpen.
• Bestel een emmer bij lavameel.
• Wil je weten wat er onder de grond gebeurt? Lees bodemleven voeden.
• Vragen over je tuin? Bel Pjotter op 085 076 38 94, maandag tot en met vrijdag van 08:00 tot 17:00.

Bronnen

• Productinformatie van de groeve, 2026.
• Vlaco vzw, folder "Thuiscomposteren in compostbakken", 2017.
• Wageningen UR en Louis Bolk Instituut, bioKennis bericht 21, "Bouwplan pas compleet met teelt van vanggewassen", augustus 2008.