Jong berken-eikenbos op zandgrond in de herfst

Steenmeel voor verzuurde bossen

Wat onderzoek van de KU Leuven laat zien, in gewone woorden.

Lees het onderzoek

Wat het onderzoek laat zien

in de bovenste 10 cm, bij 10 ton per hectare, met de piek na ongeveer 20 jaar +0,2 pH

jaar na toediening nog een hogere pH en basenverzadiging 40 tot 150

zo veel groei bij eik en grove den op arme zandgrond 1,3 tot 2 keer

diktegroei van sparren, tot 23 jaar lang (Oostenrijk) +30%

Langzaam en langdurig, anders dan kalk

Kalken met dolomiet verhoogt de pH snel, maar kan koolstof uit de humuslaag laten verdwijnen en de kruid- en moslaag verstoren. Steenmeel neutraliseert minder zuur (ongeveer 10 tot 50 procent van kalk), maar geeft over tientallen jaren calcium, magnesium, kalium, fosfor, silicium en sporenelementen af.

In de proeven kwamen er meer regenwormen, fijne wortels en schimmels die strooisel afbreken. De kruidlaag veranderde weinig; op lange termijn kwamen er soorten bij.

Het hele verhaal

Eerst meten, dan kiezen

Het advies van de onderzoekers: steenmeel is geen wondermiddel. Welk steenmeel en hoeveel hangt af van wat je bos mist.

Bodemanalyse Meet de zuurgraad en de basenverzadiging van de bovenste laag.
Bladanalyse Kijk welk voedingselement ontbreekt: calcium, magnesium, kalium of fosfor.
Kies het steenmeel en de hoeveelheid Richtwaarde voor ons lavameel op bosgrond: 2.000 kg per hectare per jaar. In de proeven ging het om 5 tot 10 ton per hectare, of 1,5 kg in het plantgat.
Uitrijden en volgen Strooi op een rustige dag en volg het bos over de jaren.

Diabas en dit onderzoek

In het onderzoek zijn basalt en ander vulkanisch steenmeel getest, geen diabas. Diabas heeft wel dezelfde samenstelling als basalt. Ons lavameel bevat meer dan 40% siliciumdioxide, meer dan 8% calciumoxide en meer dan 3,5% magnesiumoxide, met sporenelementen. Heb je de uitslag van een bodem- of bladanalyse? Dan kijkt Pjotter met je mee of diabas lavameel daarbij past.

Bron: R. Van Der Bauwhede e.a. (KU Leuven), "Gesteinsmehl als Bodenhilfsstoff für versauerte Wälder", AFZ-Der Wald 2/2026, blz. 32 tot en met 36 (Lirias LIRIAS4398306). Nederlandstalige versie: "Steenmeel als veelbelovende revitalisatiemaatregel voor verzuurde bossen", Bosrevue 124a (2026).