Lavameel in de tuinbouw: fruitteelt, groenteteelt, wijngaard en boomgaard

In het kort

• Voor fruit- en wijnbouw noemt de productinformatie 1.000 tot 2.000 kg lavameel per hectare.
• Groente in de volle grond krijgt de akkerdosering: 2.000 kg per hectare per jaar, ingewerkt bij de grondbewerking.
• In een boomgaard of wijngaard strooi je bovenop en laat je de regen het meel de grond in spoelen.

Een appelboom staat jaren op dezelfde plek. Een wijnstok ook. Een bed prei maakt na één seizoen plaats voor iets anders. De tuinbouw kent dus twee ritmes: het lange ritme van bomen en ranken, en het snelle ritme van groente. Lavameel past bij allebei, omdat het langzaam verweert en jaren doorwerkt. In dit artikel lees je hoe je het inzet in de fruitteelt, de wijnbouw, de groenteteelt en de boomgaard.

Wat de productinformatie over tuinbouw zegt

De productinformatie van de groeve noemt wijnbouw, fruitteelt en groenteteelt uitdrukkelijk als toepassingen. Volgens die productinformatie:

• bevordert het hoge aandeel kiezelzuur de vorming van klei-humuscomplexen, belangrijk voor bodemvruchtbaarheid en bodemstructuur;
• helpt de basische component de pH te stabiliseren en verzuring tegen te gaan;
• gaat lavameel uitspoeling van belangrijke mineralen tegen;
• verbeteren de bodemstructuur en het waterhoudend vermogen;
• wordt het bodemleven actiever, met een betere uitwisseling van voedingsstoffen tussen bodem en plant;
• krijgen planten sporenelementen mee.

Lavameel is een bodemverbeteraar, geen meststof. Het geeft je gewas dus geen snelle stikstofstoot. Beloftes over opbrengst doen we niet. Die hangt af van je grond, je gewas en het weer.

De hoeveelheden op een rij

De getallen voor fruit en wijn komen uit de productinformatie van de groeve. De andere zijn de doseringen van Lava-Meel voor akker, moestuin en uitgeputte grond. Handig om te weten: 100 gram per m² is precies 1.000 kg per hectare. De getallen voor tuin en veld sluiten dus op elkaar aan.

De groeve noemt het richtwaarden en schrijft dat een overdosis is uitgesloten. Meer strooien dan nodig kost wel meer geld.

Fruitteelt en boomgaard

In een bestaande boomgaard werk je de grond niet elk jaar om. Strooi het meel daarom bovenop en laat de regen het werk doen:

• Strooi droog, op een rustige dag, vlak voordat er regen komt. Dan spoelt het meel de grond in en waait het niet weg.
• Strooi niet op bevroren, besneeuwde of drassige grond, en niet vlak voor een hoosbui op hellend land.
• Waar je binnen 1.000 tot 2.000 kg per hectare uitkomt, hangt af van je grond. Een bodemanalyse helpt je kiezen.

Een hoogstamboomgaard met schapen of koeien eronder is eigenlijk grasland met bomen erin. Daar kun je rekenen met 1.000 kg per hectare per jaar: de graslanddosering, en de onderkant van de richtwaarde voor fruit.

Plant je een nieuwe boomgaard? Werk het meel dan vooraf door de bovengrond, net als op de akker bij de grondbewerking. Is de grond uitgeput, dan rekent Lava-Meel eenmalig 4.000 kg per hectare, en daarna 1.000 kg per hectare per jaar.

En het plantgat? In bosonderzoek van de KU Leuven kregen jonge esdoorns 1,5 kg steenmeel in het plantgat. Ze groeiden beter en er overleefden er meer. Dat was in een bos, met basalt en ander vulkanisch steenmeel. Voor fruitbomen is het niet onderzocht. Wil je het proberen, bespreek het dan eerst met Pjotter. Meer over dat onderzoek lees je in steenmeel voor verzuurde bossen.

Voor grote fruitbedrijven is er ook bevochtigd lavameel. Dat is licht bevochtigd, daardoor stofarm en eenvoudig uit te rijden. Het komt per volle vracht, op offerte.

Wijnbouw

Een wijngaard lijkt op een boomgaard: de stokken staan jaren op hun plek. Ook hier noemt de productinformatie 1.000 tot 2.000 kg per hectare. Je strooit over de hele oppervlakte, bovenop de grond, en laat de regen het inspoelen.

Een rekenvoorbeeld. Een wijngaard van 2 hectare vraagt 2.000 tot 4.000 kg per jaar. Dat zijn 2 tot 4 bigbags van 1000 kg. Twee bigbags kosten € 543,58. Vier bigbags kosten met het volumevoordeel vanaf 3 stuks € 263,43 per stuk, samen € 1.053,72.

Strooi je in een kleine wijngaard met de hand tussen de rijen? Een emmer van 25 kg is genoeg voor 125 tot 250 m².

Groenteteelt in de volle grond

Groente in de volle grond groeit op bouwland. Reken daarom met de dosering voor akkerland: 2.000 kg per hectare per jaar. Strooi bij de grondbewerking en werk het meel oppervlakkig in. Een bigbag van 1000 kg is genoeg voor een halve hectare. Meer over strooien op bouwland lees je in akkerbouw: 2.000 kg per hectare.

Werk je op kleine schaal, in vaste bedden? Dan gebruik je de moestuindosering: 100 tot 200 gram per m². Een tuinderij met 2.000 m² bedden vraagt 200 tot 400 kg. Een bigbag van 500 kg (€ 214,52) is dan genoeg, met wat over voor de composthoop.

Maak je je eigen compost? Reken 10 kg lavameel per m³ compost, laag voor laag bij het opzetten. Volgens de productinformatie versnelt dat de vertering en krijgen de micro-organismen betere omstandigheden.

Leg je vaste paden tussen de bedden, dan kan dat met diabas split 2/5 mm. Split stuift niet en geeft zijn mineralen langzaam af aan de grond eronder. Een bigbag split van 1000 kg kost € 289,88. Lees meer in split of meel.

Rekenvoorbeelden

Bij 16.000 kg is een volle kipper van 26 ton (€ 3.523,52) goedkoper dan 16 bigbags (€ 3.679,52). Je hebt dan wel een plek nodig waar de kipper kan storten, en een schudstrooier of kalkstrooier. Alle prijzen zijn inclusief btw en gratis bezorgd in heel Nederland.

Biologisch telen

Ons lavameel staat op de FiBL-lijst (EU-bio, Demeter, Bioland, Naturland), geldig tot en met 31 december 2026. Twijfel je of het in jouw situatie past, vraag het dan na bij je certificeerder (Skal). Meer lees je in biologisch boeren met lavameel.

Eerst meten

Weet je niet goed hoe je grond ervoor staat? Laat dan eerst een bodemanalyse doen. Dan weet je hoe zuur je grond is en wat er ontbreekt. De onderzoekers van de KU Leuven geven voor bossen hetzelfde advies: eerst meten, dan kiezen.

Zo ga je verder

• Reken je hoeveelheid uit met de rekenhulpen.
• Bestel een bigbag of een volle kipper bij lavameel. Voor bevochtigd lavameel vraag je een offerte aan.
• Wil je dat iemand meedenkt over je teelt? Bel Pjotter op 085 076 38 94, maandag tot en met vrijdag van 08:00 tot 17:00.

Bronnen

• Productinformatie van de groeve, 2026.
• R. Van Der Bauwhede, T. Rombouts, P. Hartmann, B. Möller, L. van den Berg, W. Buysse, A. Elsen, E. Smolders en B. Muys, "Gesteinsmehl als Bodenhilfsstoff für versauerte Wälder", AFZ-Der Wald 2/2026, blz. 32 tot en met 36 (KU Leuven).